de Volhoudbaarheid

duurzaamheid met draagvlak

diensten

informatie

Transitie en de rol van windenergie

Waarom transitie?

We staan voor de noodzaak om ‘snel’ (= binnen 25-40 jaar) de rol van fossiele energie terug te dringen en deze te vervangen door (vormen van) duurzame energie.  Daarvoor zijn twee redenen;

fossiele energie raakt op,  de mensheid raakt snel door de eenvoudig winbare voorraden heen. De ‘bewezen’ voorraden van olie, gas en steenkool nemen weliswaar toe, maar die toename zit vooral in  voorraden die moeilijk, met veel risico en schade winbaar zijn. Tegelijkertijd neemt de vraag naar brandstoffen in opkomende economieën snel toe. Voor de komende 30-50 jaar zijn er waarschijnlijk nog voldoende voorraden, maar de schaarste zal leiden tot grote prijsstijgingen.

de CO2 uitstoot door het gebruik van fossiele energie leidt tot klimaatverandering (wereldwijd al 0,8 oC in de afgelopen 25 jaar) met als resultaat rijzing van de zeespiegel en ingrijpende ecologische veranderingen. De kosten van deze ecologische crisis zijn moeilijk voorstel- en voorspelbaar. De Hoogheemraadschappen verwachten dat 2o temperatuur stijging (tov 1990) alleen al vanwege dijkversterking en –onderhoud leidt tot een extra jaarlijks terugkerende kostenpost van € 4 miljard.

Anders gezegd; we gedragen ons als nu primitieve ‘jagers/verzamelaars’, die hun omgeving ‘leeg’ consumeren en vervuilen om vervolgens naar een volgende plek te trekken.  Helaas is die ‘volgende plek’ er niet meer.

          

Doorgaan op de huidige weg betekent op middellange termijn het risico van een combinatie van een diepe economische en een ecologische crisis.

Om aan volgende generaties een leefbare wereld door te geven is een ‘transitie’, een snelle overstap naar een duurzame energieproductie, noodzakelijk.  PV (zonnepanelen), zonnewarmte, windenergie, waterkracht, biomassa zullen aardgas en steenkool moeten gaan vervangen.  Aan die overstap zijn (hoge) kosten verbonden. Tegelijkertijd biedt die overstap ook nieuwe economische kansen.  (De Duitse ‘Energiewende’ heeft in 10 jaar meer dan 160.000 arbeidsplaatsen opgeleverd. Dit staat gelijk aan een structurele jaarlijkse extra bijdrage aan de Duitse economie van € 6,5 miljard, de energieopbrengsten niet meegerekend)  De kunst is te verdienen aan de investeringen in de transitie.

 

Waarom windenergie?

We beginnen niet vanaf nul. Op dit moment is de energievoorziening gebaseerd op centrale productie en distributie via een netwerk van hoogspanningskabels, trafostations tot uiteindelijk de 220 en 380 Volt die door huishoudens en het merendeel van de bedrijven gebruikt wordt. Dat stabiele netwerk is één van de levensaders van onze samenleving, zowel sociaal als economisch.

 

Eén van de sterke punten van windenergie is dat de elektriciteit van turbines relatief eenvoudig in te passen is in dat centrale netwerk. De stroom heeft een hoge spanning en is goed transporteerbaar. De windturbine vervangt niet de elektriciteitscentrale, maar de centrale hoeft minder brandstof te verstoken als de turbine elektriciteit produceert.  Dat maakt de centrale niet overbodig.  Als het niet waait zal het als ‘back-up’ functioneren voor de door turbines geproduceerde elektriciteit. De combinatie van windturbines en centrales houdt een stabiel net in stand (maar door rendementsverlies worden de netwerkkosten hoger!).

 

Zonnepanelen vervullen die functie als ondersteuning van het netwerk niet. Een zonnepaneel levert gelijkstroom elektriciteit met een lage spanning. Dit draagt bij aan het terugdringen van het gebruik van fossiel en de uitstoot van CO2 als je de stroom ter plekke gebruikt. Wil je hem elders gebruiken dan moet elektriciteit omgevormd en vervolgens naar een hogere spanning gebracht worden. Dat resulteert in een groot rendementsverlies.  Bovendien leidt PV-elektriciteit veel vaker tot kwaliteitsverlies in het net (spanningswisselingen, frequentie wisselingen, faseverschuivingen).

 

Niet onbelangrijk;  om een vergelijkbare productiecapaciteit te realiseren moet je voor iedere euro besteed aan een windturbine, 3 euro’s besteden aan zonnepanelen.

 

De verdere toekomst

Op langere termijn zal de energievoorziening (waarschijnlijk) gebaseerd zijn op decentrale, slimme, netwerken, ondersteund door lokale energiebuffers. Het zal tijd en geld kosten om dit te organiseren en de structuur van het nieuwe netwerk op te bouwen.

Voor een aantal toepassingen blijft hoog- of middenspanning-elektriciteit noodzakelijk.

Of in dit verre toekomstplaatje nog een rol voor windturbines is weggelegd?

 

Dus nu de Wieringermeer maar vol zetten met windturbines?

Dit is geen pleidooi voor een onbelemmerde groei van windturbines.

Het windpark kan een rol vervullen in de transitie.  Voor het plaatsen van de turbines zijn een aantal voorwaarden te benoemen:

· Het instellen van een maatwerkregeling die de geluidsoverlast aan banden legt.

Dat zal de overlast niet volledig wegnemen.  Dus zijn aanvullende voorwaarden:

· Een compensatieregeling voor omwonenden.

· Mogelijkheid voor omwonenden en lokaal gevestigde ondernemingen om deel te nemen in het windproject.

· Transparante verdienmodellen, duidelijkheid over de gerealiseerde opbrengsten.